Tegoroczna zima jest trochę inna, gdyż jest wyjątkowo ciepła. Temperatury utrzymują się powyżej zera, co zachęca nas do częstszych spacerów. Najczęściej wybieramy miejsca, gdzie możemy oddychać świeżym powietrzem. Spacerujemy po parku i lesie.

Niestety już w połowie grudnia mogliśmy zaobserwować w jarocińskim parku rozrzucony w kilku miejscach chleb. Można, by powiedzieć, że dokarmianie kaczek, gołębi przez mieszkańców stało się to już coroczną tradycją. Trudno jest wytłumaczyć zwłaszcza osobom starszym, matkom z dziećmi, że kiedy temperatury utrzymują się powyżej zera to nie jeszcze czas na dokarmianie ptactwa, a tym bardziej nie wolno tego robić chlebem. Od lat problem dokarmiania pojawia się zaraz po świętach Bożego Narodzenia. Ludzie chcąc pozbyć się nieświeżych już bochenków zanoszą je w miejsca, gdzie mieszkają dzikie ptaki.

Aby rozwiązać wszystkie niejasności związane z dokarmianiem ptaków w ogrodzie i poza nim poprosiłam lekarza weterynarii Pana Sebastiana Seemanna z Jarocina o rozmowę.

Panie doktorze kiedy najlepiej zacząć dokarmiać ptaki zimą?

Ptaki najlepiej zacząć dokarmiać kiedy pojawi się pierwszy śnieg i mróz. Przy łagodnej zimie potrafią dać sobie radę same, jedynie w okresie mrozów i obfitych opadów śniegu potrzebują pomocy człowieka.

Czy dokarmiając nieumiejętnie możemy im zaszkodzić?

Ptaki szybko przyzwyczajają się do miejsca, w którym są dokarmiane, dlatego jeżeli zdecydujemy się na taką pomoc, ważne jest regularne uzupełnianie karmy. Konieczne jest również systematyczne czyszczenie karmnika, w przeciwnym razie ptaki zjadają pokarm zanieczyszczony odchodami poprzedników, co sprzyja przenoszeniu bakterii i pasożytów. Ze względu na własne bezpieczeństwo czyszczenie należy zawsze przeprowadzać w rękawiczkach.

Czym karmić? Czy różne gatunki ptaków mają swoje ulubione przysmaki?

Oczywiście, różne gatunki ptaków gustują w różnych pokarmach. Drobne ptaki jak wróble, trznadle najlepiej dokarmiać mieszanką nasion takich jak słonecznik, konopie, pszenica, proso. Większe ptaki np. gawrony, kawki, gołębie można karmić większymi nasionami i kaszą. Sikory nie pogardzą kawałkiem słoniny, ale musi być surowa i niesolona. Zainteresować się nią może też dzięcioł. Jednak trzeba pamiętać, że słonina może wisieć na mrozie do 3-4 tyg. Mieszkańcy naszych ogrodów – kosy, chętnie zjedzą owoce jarzębiny, borówki, pokrojone jabłka czy rodzynki. A najczęściej dokarmiane przez nas ptaki wodne, powinny dostawać większe nasiona, kukurydzę i pokrojone warzywa i to tylko w okresie silnych mrozów.

Dlaczego nie można karmić ptaki chlebem?

Jeżeli pokroimy białe czerstwe pieczywo w kostkę, można je ewentualnie dać np. gawronom. Jednak namoczony chleb szybko pleśnieje, a zjedzenie przez ptaka zepsutego pokarmu może spowodować zaburzenia pracy przewodu pokarmowego i tak samo zaszkodzić jemu jak ludziom. Ponadto, pleśnie wytwarzają toksyny, co wpływa również negatywnie na środowisko wodne i organizmy w nim żyjące. Pamiętajmy też, że teraz pieczywo jest mocno przetworzone, więc raczej wybierajmy dla ptaków inne pokarmy.

Zdarza się, że ludzie dokarmiają gołębie resztkami jedzenia. Czy np. ugotowany makaron z sosem, resztki zupy są odpowiednimi potrawami do tych ptaków?

Zdecydowanie nie, pokarm który dajemy ptakom musi być naturalny, bez dodatku soli i przypraw. Karmienie ptaków, to nie sposób na utylizację resztek z obiadu.

W jakich miejscach w ogrodzie najlepiej powiesić karmnik?

Miejsce takie powinno być zaciszne i osłonięte od wiatru, najlepsze są miejsca osłonięte domem lub kolczastymi krzewami, gdzie ptaki łatwo skryją się w razie ataku drapieżnika. Koło karmnika, nie powinno być także wysokich traw w których mógłby zaczaić się kot. Karmnik powinien mieć duży skośny dach chroniący przed śniegiem i deszczem.

Jak zatem w sposób prawidłowy i z rozsądkiem dokarmiać naszych skrzydlatych przyjaciół?

Najważniejsze to odpowiednio dobrany rodzaj pokarmu i jego dobra jakość. Głodne ptaki zjedzą wszystko co im damy, a skutki tego mogą okazać się tragiczne. Kolejne to konsekwencja w dokarmianiu, ponieważ tak jak mówiłem, ptaki przyzwyczajają się do miejsca dokarmiania. Należy również pamiętać, że ptaki dokarmiamy tylko w czasie mroźnej i śnieżnej pogody, kończymy wczesną wiosną. Przy temperaturach dodatnich większość ptaków nie ma problemów ze zdobyciem pokarmu.

Poznajmy zatem najpopularniejsze ptaki, które odwiedzają nasze ogrody.

Sikora

Ma bardzo charakterystyczny czarny krawat i żółty brzuszek. Policzek jest w białym kolorze. Najczęściej w ogrodzie spotkać możemy sikorę bogatkę, w sadach sikorę modrą. W ogrodach z dużą ilością drzew iglastych sikorę czubatkę, a liściastych ubogą. Ciekawostką jest fakt, że sikora zimą może zjeść tyle samo pokarmu ile ona sama waży. Średnio waga sikory ma 8-10 g. Lubi proso i kule tłuszczowe z zatopionymi nasionami.

Wróbel

Najbardziej znany i lubiany przez ogrodników ptak. Pamiętamy go z dziecięcych książek i opowieści. Niezwykle pożyteczny ptak, którzy żywi siebie i swoje młode owadami. Uwielbia nasiona zbóż, w tym żyto. Jego przysmakiem są także nasiona słonecznika.

Gil

Uroczy ptaszek z czerwonym charakterystycznym dla tego gatunku brzuszkiem. Jeśli chcielibyśmy aby zamieszkał w naszym przydomowym ogrodzie powinniśmy posadzić w nim dziką różę. W zimie lubi zjadać ziarno słonecznika.

Kos

Coraz częściej zamieszkuje w naszych ogrodach. Samce mają czarne upierzenie z wyraźnie pomarańczowym dziobem. Samice z kolei są brązowe z dziobem w tym samym kolorze. Na upierzeniu dodatkowo mają jaśniejsze plamy. Starsze osobniki mają wydłużone ogony. Najczęściej poruszają się skacząc. W ogrodach szukają pożywienia w korze stanowiącej ściółkę. Są wszystkożerne. Zjadają ślimaki, dżdżownice, pająki, rośliny jagodowe. W okresie zimowym przysmakiem kosów są nasiona jemioły, jarzębiny, głogu i cisu. Dźwięk głosu kosów jest bardzo krótki, dźwięczny, ale wyraźny. Zimą

Czyżyk

Mały ptaszek swoim wyglądem przypominający kulczyka. Charakteryzuje się zielono-żółtym opierzeniem z szarymi i czarnymi plamkami. Dziób ma ostro wyciągnięty. W lecie uwielbia chować się w rozległych, iglastych konarach drzew. Jesieniom i zimą skupia się w stadach i odwiedza ogrody z leciwymi drzewami olch i brzóz, gdyż nasiona z tych drzew są jego przysmakiem. Długość całego ciała czyżyka ma około 12 cm. Poza nasionami brzóz, olchy lubi nasiona świerku i sosny.

Rudzik

Posiada rude upierzenie gardła, piersi i głowy. Resztę ciała ma w kolorze jasnobrązowym. Jest niezwykle pożytecznym ptakiem. Zjada w ogrodzie chrząszcze, dżdżownice, ślimaki i mrówki. Jagody, borówki, są również jego przysmakiem. Kiedy zamieszkuje w ogrodzie nieco dłużej nie będzie bał się ludzi.

Pamiętajmy, chcąc dokarmiać ptaki w naszych ogrodach powinniśmy zacząć dopiero kiedy spadnie śnieg, a temperatura utrzymywać się będzie przez kilka dni na minusie. Karmniki powinniśmy ustawić w bezpiecznym miejscu i mocno go przymocować, aby podmuchy wiatru nie zrzuciły go na ziemię. Nie zapominajmy także o pojemniku z wodą. Ptaki także zimą potrzebują wodopoju.

Dokarmianie (1)